ଶାନ୍ତି, କରୁଣା ଓ ଅହିଂସାର ମହାପ୍ରତୀକ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ

ରାଜମହଲର ସୁଖ ସ୍ୱାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ୟ ଛାଡ଼ି କାହିଁକି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ସାଜିଲେ ରାଜକୁମାର ସିଦ୍ଧାର୍ଥ? କିପରି ସେ ପାଲଟିଲେ ସାରା ବିଶ୍ୱର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ 'ବୁଦ୍ଧ'? ଆଜି ଆମେ ଇତିହାସର ଏପରି ଜଣେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିଲେ ମନରେ ଆପଣାଛାଏଁ ଶାନ୍ତି ଆସିଯାଏ। , ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ସେହିପରି ତ୍ୟାଗ ଏବଂ କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ୧. ଜୀବନୀ: ଜଣେ ରାଜକୁମାରଙ୍କର ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହେବାର ଯାତ୍ରା ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ: ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୬୩ ବେଳକୁ ନେପାଳର କପିଳବାସ୍ତୁ ନିକଟସ୍ଥ ଲୁମ୍ବିନୀ ଉପବନରେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପିଲାଦିନେ ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସିଦ୍ଧାର୍ଥ। ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ଶାକ୍ୟବଂଶର ରାଜା ଶୁଦ୍ଧୋଦନ ଏବଂ ମାତା ଥିଲେ ମାୟାଦେବୀ। ଜନ୍ମର ମାତ୍ର ୭ ଦିନ ପରେ ମାତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେବାରୁ, ବିମାତା ମହାପ୍ରଜାପତି ଗୌତମୀ ତାଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ। ଗୃହତ୍ୟାଗ (ମହାଭିନିଷ୍କ୍ରମଣ): ପିତା ତାଙ୍କୁ ସାଂସାରିକ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଯଶୋଧରାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ କରାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ରାହୁଳ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦିନେ ରଥରେ ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ରାସ୍ତାରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ, ଜଣେ ରୋଗୀ, ଗୋଟିଏ ଶବ ଏବଂ ଜଣେ ପ୍ରସନ୍ନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ଜୀବନର ନଶ୍ୱରତା ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା। ଫଳରେ ମାତ୍ର ୨୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ରାତି ଅଧରେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି (ବୁଦ୍ଧତ୍ୱ): ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ, ବିହାରର ବୋଧଗୟା ଠାରେ ଏକ ବରଗଛ (ବୋଧିବୃକ୍ଷ) ତଳେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ ସେ ସିଦ୍ଧାର୍ଥରୁ 'ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।