ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ: ଐତିହ୍ୟ, ଅସ୍ମିତା ଓ ଆତ୍ମଗୌରବର ମହାପର୍ବ କେବଳ ଏକ ଦିବସ ନୁହେଁ, ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସ୍ୱାଭିମାନର ପ୍ରତୀକ

ଭୁବନେଶ୍ୱର/ନୂଆପଡ଼ା, ୧ ଅଗଷ୍ଟ: ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖ ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ସହ ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରେ ବସବାସ କରୁଥିବା କୋଶଳବାସୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ଓ ଗର୍ବର ସହ “ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ” ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଦିନ କେବଳ ଏକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା, କଳା ଓ କୋଶଳ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ୱାଭିମାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବାର ଏକ ଐତିହାସିକ ଅବସର। ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନର ଇତିହାସ ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪ରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାବିତ୍ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାରଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା। ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ବିକାଶ, ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଭାଷାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ। ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ଅମର ରଖିବା ଓ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ଗୌରବକୁ ବିଶ୍ୱଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧ ଅଗଷ୍ଟକୁ “ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ” ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ? ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ ପାଳନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି— * ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଚାର। * ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକକଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସାର। * ନୂଆ ପିଢ଼ିକୁ ନିଜ ମାତୃଭାଷା ଓ ଐତିହ୍ୟ ସହ ଯୋଡ଼ିବା। * ସମ୍ବଲପୁରୀ ପରିଚୟ, ଏକତା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। * ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପରିଚିତ କରାଇବା। ସମ୍ବଲପୁରୀ ସଂସ୍କୃତିର ବୈଭବ ସମ୍ବଲପୁରୀ ହେଉଛି କେବଳ ଏକ ଭାଷା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ସଂସ୍କୃତିର ନାମ। ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀର ସୂକ୍ଷ୍ମ ବନ୍ଧାକଳା, ଲୋକପ୍ରିୟ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଗୀତ, ରଙ୍ଗବତୀର ସୁର, ଧନୁଯାତ୍ରା, ନୂଆଖାଇ, ଡାଲଖାଇ, ରସରକେଲି, କରମସାନୀ, ମାଏଲାଜଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଏହି ମାଟିର ସାଂସ୍କୃତିକ ସମୃଦ୍ଧିର ପରିଚୟ ବହନ କରେ। ଆଜି ସମ୍ବଲପୁରୀ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ପୋଷାକ ଦେଶ-ବିଦେଶରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସମାଜକୁ ଦେଉଛି ଏକତାର ବାର୍ତ୍ତା ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ ଅବସରରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ, କବିତା ପାଠ, ଲୋକନୃତ୍ୟ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ପୋଷାକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଓ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜରେ ଭାଷା ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା, ସାଂସ୍କୃତିକ ଏକତା ଓ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ଗୌରବର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ। ଆଜିର ଆବଶ୍ୟକତା ବିଶ୍ୱାୟନର ଏହି ଯୁଗରେ ଅନେକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ଏଭଳି ସମୟରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାକୁ ଘରେ, ବିଦ୍ୟାଳୟରେ, ସାହିତ୍ୟରେ, ଗବେଷଣାରେ ଓ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ସମୟର ଆହ୍ୱାନ। ଭାଷା ବଞ୍ଚିଲେ ସଂସ୍କୃତି ବଞ୍ଚିବ, ସଂସ୍କୃତି ବଞ୍ଚିଲେ ଆମ ପରିଚୟ ଅମର ରହିବ। ସମ୍ପାଦକୀୟ ମତରେ “ସମ୍ବଲପୁରୀ ଦିନ କେବଳ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଏକ ତାରିଖ ନୁହେଁ; ଏହା କୋଶଳ ମାଟିର ଇତିହାସ, ଲୋକକଳା, ଲୋକଭାଷା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତୀକ। ନିଜ ଭାଷାକୁ ଭଲପାଇବା ମାନେ ନିଜ ମାଟି, ନିଜ ମୂଳ ଓ ନିଜ ପରିଚୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା। ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଯେତେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବ, କୋଶଳ ମାଟିର ଗୌରବ ସେତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବ।