ହଜିଯାଉଛି କି ଦଣ୍ଡ ନାଚର ମୌଳିକତା?

ହଜିଯାଉଛି କି ଦଣ୍ଡ ନାଚର ମୌଳିକତା? ପରମ୍ପରା ନାଁରେ ଅଶ୍ଳୀଳତା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ! ଗଞ୍ଜାମର କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାର ଅନନ୍ୟ ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି 'ଦଣ୍ଡ ନାଚ'। ଏହା କେବଳ ଏକ ମନୋରଞ୍ଜନର ମାଧ୍ୟମ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ସିଦ୍ଧ ଭୈରବ ଓ ମା’ କାଳୀଙ୍କ ଆରାଧନାର ଏକ କଠୋର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପର୍ବ। ଶରୀରକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ, ଅଗ୍ନି ଓ ଧୂଳି ସହ ଖେଳି ଭକ୍ତ ଯେଉଁ ତପସ୍ୟା କରେ, ତାହା ବିଶ୍ୱବିଦିତ। ମାତ୍ର ଦୁଃଖର ବିଷୟ, ସମୟ ବଦଳିବା ସହ ଏହି ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ଏବେ 'ଆଧୁନିକତା'ର ବିଷ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ​ଆଧୁନିକତା ନାଁରେ ଅପସଂସ୍କୃତି: ​ଆଜିକାଲି ଦଣ୍ଡ ନାଚର ମଞ୍ଚରେ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଭା ଓ ଭଜନ ବଦଳରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡିଜେ ଗୀତ ଏବଂ ଅଶ୍ଳୀଳ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। "ମେଲୋଡି" ନାମରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଉଥିବା ଅରୁଚିକର ନୃତ୍ୟ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶସ୍ତା ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। ଯେଉଁଠି ପବିତ୍ର ଶଙ୍ଖ ଓ ମହୁରୀର ସ୍ୱର ଶୁଭିବା କଥା, ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଅର୍ଥବୋଧକ ଗୀତର ତାଳେ ତାଳେ ଅଶାଳୀନ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଉଛି। ଏହା କେବଳ ପରମ୍ପରାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁନାହିଁ, ବରଂ ଶହ ଶହ ବର୍ଷର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସକୁ ଧୂଳିସାତ କରିଦେଉଛି। ​ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ: ​ସମାଜର ମେରୁଦଣ୍ଡ ହେଉଛନ୍ତି ଯୁବପିଢ଼ି। ପରମ୍ପରା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଶିଖିବା କଥା। କିନ୍ତୁ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଥିବା ଏହି ଅଶ୍ଳୀଳତା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମାନସିକତାକୁ ବିପଥଗାମୀ କରୁଛି। ସେମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ସଂସ୍କୃତି ଅପେକ୍ଷା ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ଧାରା ଜାରି ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦଣ୍ଡ ନାଚରୁ "ଭକ୍ତି" ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହଜିଯିବ। ​ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା: ​ଆଧୁନିକତାକୁ ଆପଣେଇବାରେ କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାହା ସଂସ୍କୃତିର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରମ୍ପରାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଜରୁରୀ:ଗ୍ରାମ୍ୟ କମିଟି ଓ ଦଣ୍ଡ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଅଶ୍ଳୀଳ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ ନ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା ଉଚିତ୍। ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନାମରେ ହେଉଥିବା ଅଶ୍ଳୀଳତା ଉପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଓ ପୋଲିସ ନଜର ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦଣ୍ଡ ନାଚର ପାରମ୍ପରିକ ଢୋଲ, ମହୁରୀ ଏବଂ ପୌରାଣିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନୃତ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉ। ଆମର ପରିଚୟ ହେଉଛି ଆମର ପରମ୍ପରା। ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ଆସନ୍ତୁ, ଦଣ୍ଡ ନାଚରୁ ଅଶ୍ଳୀଳତାକୁ ଦୂର କରି ଏହାର ପବିତ୍ରତା ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା। ନଚେତ୍ ଇତିହାସ ଆମକୁ କେବେବି କ୍ଷମା ଦେବ ନାହିଁ।